ประวัติภาษา PHP และเส้นทางการพัฒนาสู่ระบบเบื้องหลังเว็บไซต์กว่า 70% ทั่วโลก

ภาษา PHP เป็นเครื่องมือสำคัญในการสร้างเว็บไซต์มานานกว่า 30 ปี ปัจจุบันเว็บไซต์มากกว่า 70% ทั่วโลก รวมถึง Facebook, Wikipedia และเว็บไซต์ที่ใช้งาน WordPress อีกกว่า 40% ยังคงใช้งานภาษานี้เป็นหลักในการทำงานหลังบ้าน

บทความนี้จะพาไปดูประวัติความเป็นมาของ PHP ว่าเริ่มต้นขึ้นได้อย่างไร และพัฒนามาจนถึงปัจจุบันได้อย่างไร

จุดเริ่มต้นของ PHP จากเครื่องมือตรวจคนดูเรซูเม่

ในปี พ.ศ. 2537 Rasmus Lerdorf วิศวกรซอฟต์แวร์ชาวเดนมาร์ก-แคนาดา ต้องการเครื่องมือสำหรับนับจำนวนคนที่เข้ามาเปิดดูเรซูเม่ออนไลน์ของเขา

เขาจึงเขียนชุดสคริปต์ด้วยภาษา C เพื่อดึงข้อมูลจากเว็บฟอร์มและเชื่อมต่อกับฐานข้อมูล โดยตั้งชื่อเครื่องมือนี้นำร่องว่า "Personal Home Page Tools" และเมื่อเขาพัฒนาต่อจนแจกจ่ายให้คนอื่นใช้งานในชื่อ PHP/FI (Forms Interpreter) คำว่า PHP จึงเริ่มถูกเรียกในความหมายสั้นๆ ว่า "Personal Home Page"

ปัญหาการทำเว็บในเวลานั้น: การทำให้เว็บไซต์แสดงผลข้อมูลตามการใช้งานจริง (Dynamic Web) ทำได้ยากมาก เพราะต้องเขียนภาษา C หรือ Perl ผ่าน CGI ซึ่งมีความซับซ้อนและระบบล่มง่าย เครื่องมือของ Rasmus ที่สามารถเขียนแทรกใน HTML ได้ทันที จึงได้รับความนิยมอย่างรวดเร็ว

การพัฒนา PHP จากเครื่องมือส่วนตัวสู่ภาษาโปรแกรมมิ่ง

หลังจากแจกจ่ายให้ใช้งานทั่วไป PHP/FI เวอร์ชันแรกยังมีข้อจำกัดมาก โครงสร้างภาษายังไม่สมบูรณ์ และไม่มีคำสั่งวนลูป (Loop) ที่มีประสิทธิภาพ

การเข้ามาร่วมพัฒนาแกนหลัก PHP ของทีม Zend (พ.ศ. 2540)

Andi Gutmans และ Zeev Suraski นักศึกษาชาวอิสราเอล พบข้อจำกัดของ PHP/FI ในระหว่างทำโปรเจกต์มหาวิทยาลัย ทั้งสองคนจึงติดต่อ Rasmus เพื่อขอเขียนตัวแปลคำสั่ง (Parser) ใหม่ทั้งหมด

ผลลัพธ์ที่ได้คือ PHP 3 ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของ Zend Engine (ตั้งชื่อจาก Zeev และ Andi) ซึ่งเป็นแกนหลักในการประมวลผลของ PHP มาจนถึงปัจจุบัน พร้อมกับเปลี่ยนความหมายของชื่อย่อ PHP เป็น PHP: Hypertext Preprocessor

การเติบโตในระดับองค์กรของ PHP 4 และ PHP 5

PHP 4 (พ.ศ. 2543): เปลี่ยนมาใช้ Zend Engine 1.0 ทำระบบเสถียรและรองรับเว็บไซต์ขนาดใหญ่ได้ดีขึ้น
PHP 5 (พ.ศ. 2547): ปรับปรุงครั้งสำคัญให้รองรับการเขียนโค้ดรูปแบบ Object-Oriented Programming (OOP) อย่างเต็มรูปแบบ ซึ่งกลายเป็นฐานข้อมูลสำคัญในการพัฒนา Framework และระบบ CMS ในเวลาต่อมา

ปัจจัยสำคัญที่ทำให้ PHP ได้รับความนิยมทั่วโลก

ในช่วงปี พ.ศ. 2530 - 2550 ภาษา PHP เติบโตอย่างรวดเร็วเนื่องจาก 3 ปัจจัยหลัก:

ระบบ LAMP Stack กับ PHP: PHP ทำงานร่วมกับ Linux, Apache และ MySQL ได้เป็นอย่างดี ทั้งหมดเป็น Open Source ที่ใช้งานได้ฟรี ทำให้ต้นทุนการทำเว็บไซต์ต่ำลง
โครงสร้าง Shared Hosting ที่รองรับ PHP: การฝากไฟล์เว็บไซต์ในเวลานั้นมีราคาถูก และ PHP สามารถทำงานได้ทุกที่ เพียงแค่อัปโหลดไฟล์โค้ดผ่าน FTP ก็ใช้งานได้ทันที ไม่ต้องผ่านกระบวนการ Compile หรือตั้งค่าระบบที่ซับซ้อนเหมือนภาษา Java หรือ Python
ระบบ CMS ที่พัฒนาด้วย PHP: โครงสร้างที่ใช้งานง่ายของ PHP นำไปสู่การสร้างระบบจัดการเนื้อหาสำเร็จรูป เช่น WordPress, Drupal และ Joomla ช่วยให้ผู้ใช้งานทั่วไปสร้างเว็บไซต์ได้โดยไม่ต้องเขียนโค้ดเอง

ข้อวิจารณ์ในอดีตและการปรับปรุงประสิทธิภาพของ PHP

เนื่องจาก PHP เรียนรู้ง่ายและไม่มีกฎเกณฑ์ที่เข้มงวดในตอนแรก ทำให้นักพัฒนาจำนวนมากเขียนโค้ดไม่เป็นระบบ ส่งผลให้เกิดปัญหาเรื่องความปลอดภัยและประสิทธิภาพการทำงาน จนถูกวิจารณ์ว่าเป็นภาษาที่โครงสร้างไม่ดี

ข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับโปรเจกต์ PHP 6: ทีมพัฒนาเคยพยายามทำ PHP 6 เพื่อรองรับระบบ Unicode ในแกนหลักของภาษา แต่เกิดปัญหาทางเทคนิคจนต้องยกเลิกโปรเจกต์ไป และเลือกที่จะข้ามเวอร์ชันไปพัฒนา PHP 7 แทนเพื่อป้องกันความสับสน

การปรับปรุงประสิทธิภาพครั้งสำคัญของ PHP 7 และ PHP 8

PHP 7 (พ.ศ. 2558): ปรับปรุงระบบประมวลผลภายในเป็น Zend Engine 3.0 ส่งผลให้ทำงานเร็วขึ้นกว่าเวอร์ชัน 5.6 ถึง 2 เท่า และใช้หน่วยความจำ (Memory) น้อยลงอย่างมาก
PHP 8 (พ.ศ. 2563 - ปัจจุบัน): เพิ่มระบบ JIT (Just-In-Time) Compilation ช่วยให้คำนวณข้อมูลหนักๆ ได้เร็วขึ้น พร้อมเพิ่มฟีเจอร์อย่าง Named Arguments, Attributes และ Union Types เพื่อให้เขียนโค้ดได้ปลอดภัยและเป็นระบบสากลมากขึ้น

เครื่องมือสมัยใหม่และสถานการณ์ปัจจุบันของ PHP

ปัจจุบันโครงสร้างระบบการทำงานของ PHP เปลี่ยนแปลงไปจากเดิมมากและมีความปลอดภัยสูงขึ้นด้วยเครื่องมือเหล่านี้:

Laravel Framework ใน PHP: เว็บเฟรมเวิร์กที่ได้รับความนิยมสูง ช่วยจัดการโครงสร้างการเขียน PHP ให้เป็นระบบ ปลอดภัย และรองรับระบบงานระดับองค์กรได้ดี
Ecosystem สมัยใหม่ของ PHP: มีระบบ Composer สำหรับจัดการ Library, มี PHPStan สำหรับตรวจเช็กความถูกต้องของโค้ดล่วงหน้า และปรับมาใช้รูปแบบการเขียนที่ระบุชนิดตัวแปรอย่างชัดเจน (Strongly Typed)

สรุปเหตุผลที่ยังต้องใช้งานและศึกษา PHP

การเรียนรู้และใช้งาน PHP ช่วยให้เข้าใจโครงสร้างการทำงานหลักของระบบอินเทอร์เน็ต เนื่องจากเป็นภาษาที่เข้าถึงง่าย ติดตั้งระบบได้รวดเร็ว และตอบโจทย์การทำธุรกิจที่ต้องการความเร็วในการเปิดตัวสินค้าสู่ตลาด (Time to Market) PHP จึงยังคงเป็นเครื่องมือในการพัฒนาเว็บไซต์ที่มั่นคงและไว้ใจได้ในปัจจุบันครับ

อ่านบทความ Series อื่นๆ:

Follow Us: