16/11/2026 12:44น.

Timezone คืออะไร ทำไมเวลาในระบบเพี้ยน 7 ชั่วโมง เก็บเวลาแบบ UTC ให้ถูกต้อง
#timezone คือ
#utc คือ
#เวลา utc เทียบเวลาไทย
#utc+7 คือ
#utc กับ gmt ต่างกันอย่างไร
#unix timestamp คือ
#iso 8601 format คือ
#mysql timezone
#postgresql timezone asia bangkok
#timezone javascript date
ลองนึกภาพว่าคุณทำระบบจองคิวร้านตัดผม ลูกค้าจองไว้เก้าโมงเช้า ทดสอบบนเครื่องตัวเองทุกอย่างตรงเป๊ะ แต่พอเอาขึ้น server จริง อีเมลยืนยันกลับบอกว่านัดตอนตีสอง หรือบางทีกลายเป็นสี่โมงเย็น ห่างจากที่ควรเป็นพอดี 7 ชั่วโมง ไม่ได้แก้โค้ดสักบรรทัด แต่เวลากลับเพี้ยน
ตัวเลข 7 ไม่ได้มาแบบสุ่ม มันคือระยะห่างระหว่างเวลาไทยกับ UTC บทความนี้ Superdev Academy จะพาไปเข้าใจว่า Timezone คืออะไร UTC คือเวลาอะไร ลองทำให้เวลาเพี้ยน 7 ชั่วโมงเองบนเครื่องจริง แล้ววางหลักการเก็บเวลาที่ใช้ได้ทั้งใน JavaScript และฐานข้อมูล
Timezone คืออะไร และ UTC คือเวลาอะไร
Timezone (เขตเวลา) คือกติกาที่บอกว่าพื้นที่หนึ่งใช้นาฬิกาห่างจากเวลากลางของโลกกี่ชั่วโมง และเคยเปลี่ยนกติกานี้เมื่อไหร่บ้าง ส่วนเวลากลางที่ทุกคนเอาไว้เทียบกันคือ UTC (Coordinated Universal Time)
ตามคำอธิบายของ NIST สถาบันมาตรฐานของสหรัฐฯ UTC คิดมาจากเวลาอะตอมสากล (TAI) ที่ BIPM เป็นผู้คำนวณ แล้วปรับด้วย Leap Second (วินาทีอธิกวาร) เพื่อให้ตามการหมุนของโลกทัน และ UTC คือเวลาที่เส้นลองจิจูด 0 องศา พูดง่ายๆ คือ UTC เป็นนาฬิกาเรือนกลางที่ไม่ขึ้นกับประเทศไหน
UTC กับ GMT ต่างกันอย่างไร
GMT (Greenwich Mean Time) เป็นชื่อเก่าที่คนยังใช้กันเยอะ Royal Museums Greenwich อธิบายว่า GMT มาจากเวลาสุริยะเฉลี่ยที่หอดูดาวกรีนิช และถูกแทนที่ด้วย UTC ในฐานะมาตรฐานของโลกแล้ว แต่ GMT ยังเป็นเวลาตามกฎหมายของอังกฤษในช่วงฤดูหนาว
ในงานเขียนโปรแกรม ตัวเลขของสองชื่อนี้แทบไม่ต่างกัน แต่ให้ใช้คำว่า UTC เสมอ เพราะ GMT มีความหมายทางภูมิศาสตร์ติดมาด้วย ช่วงฤดูร้อนอังกฤษไม่ได้ใช้ GMT แต่ใช้ BST (British Summer Time) ทีมเราลองให้ Node.js แสดงเวลา Europe/London ตอนเที่ยงวัน UTC ของเดือนกรกฎาคม 2026 ได้ 13:00:00 BST ส่วนเดือนมกราคมได้ 12:00:00 GMT ถ้าเขียนในเอกสารว่า "เวลา GMT" คนอ่านอาจตีความได้สองแบบ
UTC+7 คืออะไร และ Asia/Bangkok คืออะไร
UTC+7 แปลว่าเร็วกว่า UTC อยู่ 7 ชั่วโมง ประเทศไทยใช้ค่านี้ตลอดทั้งปี ข้อมูลที่ระบบปฏิบัติการและภาษาโปรแกรมเกือบทุกตัวใช้อ้างอิงเรื่องนี้คือ IANA Time Zone Database (tzdb) ในไฟล์ asia มีบรรทัดของ Asia/Bangkok เขียนไว้ว่าก่อนปี 1880 ใช้เวลาท้องถิ่น +6:42:04 จากนั้นใช้ Bangkok Mean Time ค่าเดียวกันจนถึงเมษายน 1920 แล้วเปลี่ยนเป็น +7:00 มาจนถึงวันนี้ โดยไม่มีกฎเวลาออมแสง (Daylight Saving Time หรือ DST) เลย
คำศัพท์สามคำที่เจอบ่อยจึงหมายถึงคนละอย่าง
UTC+7 หรือ +07:00: Offset คือตัวเลขระยะห่างจาก UTC ตัวเดียว ณ ช่วงเวลาหนึ่ง
Asia/Bangkok: ชื่อ Timezone ตาม tzdb ซึ่งพกประวัติและกฎของพื้นที่นั้นไว้ทั้งหมด ไม่ใช่แค่ตัวเลข
ICT (Indochina Time): ชื่อย่อที่ใช้แสดงผลให้คนอ่าน Node.js บนเครื่องทีมเราก็แสดงคำนี้ตอนตั้งเครื่องเป็นเวลาไทย
เวลา UTC เทียบเวลาไทย และรูปแบบ ISO 8601
คำตอบสั้นที่สุดของ "เวลา UTC เทียบเวลาไทย" คือ บวก 7 ชั่วโมง ถ้า UTC เป็น 09:00 เวลาไทยคือ 16:00 ถ้า UTC เป็น 20:00 เวลาไทยคือ 03:00 ของวันถัดไป ข้อหลังนี้แหละที่ทำให้รายงานยอดขายรายวันผิดวันกันบ่อย เพราะคำสั่งซื้อตอนตีหนึ่งเวลาไทยยังนับเป็นวันก่อนหน้าในเวลา UTC
ปัญหาคือสตริง 2026-11-09 09:00 เฉยๆ ไม่ได้บอกว่าเป็นเก้าโมงของที่ไหน รูปแบบที่แก้ปัญหานี้คือ ISO 8601 และฉบับที่งานเว็บใช้จริงคือ RFC 3339 ซึ่งเอกสารระบุเองว่าเป็น profile หนึ่งของ ISO 8601 หน้าตาเป็นแบบนี้
2026-11-09T09:00:00Z
2026-11-09T16:00:00+07:00สองบรรทัดนี้คือเวลาเดียวกันพอดี RFC 3339 กำหนดว่าตัว Z ท้ายสตริงหมายถึง Offset 00:00 คือ UTC ส่วน +07:00 คือเวลาท้องถิ่นที่เร็วกว่า UTC อยู่ 7 ชั่วโมง ตามนิยามในเอกสารว่า Offset เท่ากับเวลาท้องถิ่นลบด้วย UTC ทีมเราลองให้ Node.js อ่านสตริง 2026-11-09T16:00:00+07:00 แล้วแปลงกลับเป็น UTC ได้ 2026-11-09T09:00:00.000Z ตรงตามที่คาด
หลักง่ายๆ คือ เวลาที่ส่งข้ามระบบ ไม่ว่าจะเป็น JSON ของ API ไฟล์ log หรือข้อความใน queue ต้องมี Z หรือ Offset ติดไปด้วยเสมอ สตริงเวลาที่ไม่มีส่วนนี้คือสตริงที่รอให้ใครสักคนเดาผิด
ลองทำให้เวลาเพี้ยน 7 ชั่วโมงเอง
วิธีที่เข้าใจปัญหาได้เร็วที่สุดคือทำให้มันเกิดเอง ทีมเราเขียนไฟล์สั้นๆ แล้วรันบน Mac ด้วย Node.js 26.5.0 สามรอบ แต่ละรอบสั่งให้โปรแกรมเชื่อว่าเครื่องอยู่คนละ Timezone ผ่านตัวแปรแวดล้อม TZ
const d = new Date('2026-11-09T09:00:00Z');
console.log(d.toString());
console.log('getHours:', d.getHours(), 'getUTCHours:', d.getUTCHours());
console.log('getTime:', d.getTime());
console.log('parse no offset:', new Date('2026-11-09 09:00').toISOString());
console.log('parse date only:', new Date('2026-11-09').toISOString());TZ=UTC node tz.js
TZ=Asia/Bangkok node tz.js
TZ=America/New_York node tz.jsผลที่ได้ (ตัดเหลือบรรทัดที่สำคัญ)
== UTC
Mon Nov 09 2026 09:00:00 GMT+0000 (Coordinated Universal Time)
getHours: 9 getUTCHours: 9
getTime: 1794214800000
parse no offset: 2026-11-09T09:00:00.000Z
parse date only: 2026-11-09T00:00:00.000Z
== Asia/Bangkok
Mon Nov 09 2026 16:00:00 GMT+0700 (Indochina Time)
getHours: 16 getUTCHours: 9
getTime: 1794214800000
parse no offset: 2026-11-09T02:00:00.000Z
parse date only: 2026-11-09T00:00:00.000Z
== America/New_York
Mon Nov 09 2026 04:00:00 GMT-0500 (Eastern Standard Time)
getHours: 4 getUTCHours: 9
getTime: 1794214800000
parse no offset: 2026-11-09T14:00:00.000Z
parse date only: 2026-11-09T00:00:00.000Zผลนี้บอกอะไรเราบ้าง
ช่วงเวลาจริงไม่ได้เปลี่ยน ค่า getTime เป็น 1794214800000 เท่ากันทั้งสามรอบ และ getUTCHours เป็น 9 เท่ากันหมด ที่เปลี่ยนคือการแสดงผลเท่านั้น getHours ได้ 9, 16 และ 4 ตามเครื่อง ซึ่งตรงกับ เอกสาร Date ของ MDN ที่บอกว่า getHours() คืนค่าตามเวลาท้องถิ่น ส่วน getUTCHours() คืนค่าตาม UTC
ตัวการของ 7 ชั่วโมงคือสตริงที่ไม่มี Offset สตริง 2026-11-09 09:00 ถูกอ่านเป็นเก้าโมงของเครื่องที่รันโค้ด บนเครื่องที่ตั้งเป็นเวลาไทยจึงกลายเป็น 02:00Z แต่บน server ที่ตั้งเป็น UTC กลายเป็น 09:00Z สองค่านี้ห่างกัน 7 ชั่วโมงพอดี นี่คือสิ่งที่เกิดกับระบบจองคิวตอนต้นบทความ โค้ดเหมือนเดิมทุกตัวอักษร ต่างกันแค่เครื่องที่รัน
สตริงที่มีแต่วันที่กลับทำตัวไม่เหมือนกัน 2026-11-09 ได้ 00:00Z ทุกเครื่อง ไม่ขึ้นกับ TZ เลย เอกสาร Date.parse ของ MDN อธิบายไว้ว่าสตริงที่มีแต่วันที่จะถูกอ่านเป็น UTC แต่สตริงที่มีวันที่และเวลาแต่ไม่มี Offset จะถูกอ่านเป็นเวลาท้องถิ่น กฎสองข้อนี้ขัดกันเอง และเป็นกับดักที่คนพลาดบ่อย ลองคิดดูว่าถ้าเอาค่าเที่ยงคืน UTC นี้ไปแสดงให้ผู้ใช้ที่นิวยอร์กดู เขาจะเห็นวันที่ 8 แทนวันที่ 9
ฐานข้อมูลก็มีนาฬิกาของตัวเอง
ไม่ใช่แค่ JavaScript ทีมเราลองถาม SQLite บนเครื่องเดียวกันว่าตอนนี้กี่โมง
sqlite3 :memory: "select datetime('now'), datetime('now','localtime');"2026-11-09 06:04:24|2026-11-09 13:04:24สองค่าห่างกัน 7 ชั่วโมงพอดี เอกสารฟังก์ชันวันเวลาของ SQLite ระบุว่า 'now' คืนค่าเป็น UTC และต้องเติม 'localtime' ถ้าอยากได้เวลาของเครื่อง ถ้าคุณเคยเห็นเวลาใน SQLite ดูช้าไป 7 ชั่วโมง ไม่ได้แปลว่ามันพัง มันกำลังบอกเวลา UTC ตามที่ออกแบบไว้
Unix timestamp คืออะไร ทำไมไม่มีเรื่อง Timezone
Unix timestamp คือจำนวนวินาที (หรือมิลลิวินาทีใน JavaScript) นับจากเที่ยงคืนวันที่ 1 มกราคม 1970 ตามเวลา UTC จุดเริ่มนี้เรียกว่า Epoch เอกสาร Date ของ MDN อธิบายว่าค่านี้ไม่ขึ้นกับ Timezone และทีมเราก็เห็นจากการทดลองข้างบนแล้ว getTime ได้เลขเดียวกันทั้งสามเครื่อง
อีกการทดลองที่เห็นชัดคือสั่ง date +%s บน Mac สองแบบ แบบหนึ่งเป็น UTC อีกแบบตั้งเป็นเวลาไทย
date -u +%s
TZ=Asia/Bangkok date +%s1794204264
1794204264ได้เลขเดียวกัน เพราะ Unix timestamp นับระยะห่างจากจุดเดียว ไม่สนว่าคนดูอยู่ที่ไหน มาตรฐาน POSIX ในหัวข้อ Seconds Since the Epoch ยังกำหนดว่าทุกวันนับเป็น 86400 วินาทีพอดี เลยคำนวณช่วงเวลาได้ตรงไปตรงมา
สิ่งที่ต้องระวังคือหน่วย JavaScript ใช้มิลลิวินาที แต่ภาษาและฐานข้อมูลจำนวนมากใช้วินาที ถ้าเห็นตัวเลข 13 หลักคือมิลลิวินาที 10 หลักคือวินาที สลับกันเมื่อไหร่จะได้ปีที่ไม่มีอยู่จริง และเพราะ Unix timestamp อ่านด้วยตาไม่ออก มันจึงเหมาะกับการเก็บและคำนวณ ส่วนใน API ที่คนต้องอ่าน log ด้วย ISO 8601 ที่มี Z ใช้ง่ายกว่า
Unix timestamp และสตริงที่มี Z คือการบอก "ช่วงเวลาจริง" ส่วนเวลาไทยหรือเวลานิวยอร์กคือ "วิธีแสดงผล" ของช่วงเวลานั้น
หลักเก็บเวลาให้ถูก: เก็บเป็น UTC แสดงผลเป็นเวลาไทย
จากทั้งหมดข้างบน สรุปเป็นหลักได้สามข้อ
เก็บเป็น UTC: เก็บและส่งเวลาเป็น UTC เสมอ จะเป็น Unix timestamp หรือ ISO 8601 ที่ลงท้ายด้วย Z ก็ได้ อย่าเก็บสตริงที่ไม่มี Offset
แปลงตอนแสดงผล: แปลงเป็นเวลาท้องถิ่นตอนแสดงผลเท่านั้น และระบุ Timezone ให้ชัด อย่าพึ่ง Timezone ของ server
แปลงตั้งแต่ขาเข้า: ถ้ารับเวลาที่ผู้ใช้กรอก ให้รู้ก่อนว่าเขาหมายถึงเวลาของที่ไหน แล้วแปลงเป็น UTC ทันทีที่รับเข้ามา
แสดงผลเวลาไทยใน JavaScript ด้วย Intl
ฝั่งการแสดงผล JavaScript มีเครื่องมือในตัวอยู่แล้ว เอกสาร Intl.DateTimeFormat ของ MDN ระบุว่าตัวเลือก timeZone รับชื่อ Timezone ของ IANA ได้ และถ้าไม่ระบุ จะใช้ Timezone ของเครื่องที่รัน ซึ่งก็คือต้นเหตุเดิม เราจึงระบุเองทุกครั้ง
const d = new Date('2026-11-09T09:00:00Z');
new Intl.DateTimeFormat('th-TH', {
timeZone: 'Asia/Bangkok',
dateStyle: 'medium',
timeStyle: 'short',
}).format(d);
// '9 พ.ย. 2569 16:00'
new Intl.DateTimeFormat('en-US', {
timeZone: 'America/New_York',
dateStyle: 'medium',
timeStyle: 'short',
}).format(d);
// 'Nov 9, 2026, 4:00 AM'สังเกตว่า locale th-TH แสดงปีเป็นพุทธศักราช 2569 ให้เอง ตรงนี้ดีสำหรับหน้าจอที่คนไทยอ่าน แต่อย่าเอาสตริงที่ได้กลับไปเก็บลงฐานข้อมูล เพราะจะได้ปีที่เกินมา 543 ปี การแสดงผลกับการเก็บข้อมูลต้องแยกกันเสมอ
MySQL: TIMESTAMP กับ DATETIME
ส่วนนี้ทีมเรายังไม่ได้รันเอง เพราะเครื่องที่ใช้ทดสอบไม่มี MySQL เนื้อหาเรียบเรียงจาก เอกสาร MySQL 8.4 Reference Manual หัวข้อ The DATE, DATETIME, and TIMESTAMP Types ถ้าเจอผลไม่ตรง ให้ยึดเอกสารเป็นหลัก
TIMESTAMP: เอกสารระบุว่า MySQL แปลงค่าจาก Timezone ของ connection ปัจจุบันเป็น UTC ตอนบันทึก แล้วแปลงกลับตอนอ่าน แปลว่าถ้าสอง connection ตั้ง Timezone ไม่เหมือนกัน จะเห็นค่าเดียวกันเป็นคนละเวลา ช่วงที่เก็บได้คือ '1970-01-01 00:00:01' UTC ถึง '2038-01-19 03:14:07' UTC
DATETIME: ไม่มีการแปลงแบบนี้ เก็บตามที่ส่งเข้าไป ถ้าเลือกใช้ DATETIME ทีมต้องตกลงกันให้ชัดว่าทุกค่าเป็น UTC และ application ต้องแปลงเองก่อนบันทึก
ข้อสังเกตจากเอกสารคือ TIMESTAMP มีวันหมดอายุในปี 2038 ถ้าระบบต้องเก็บวันที่ไกลกว่านั้น เช่น วันหมดอายุสัญญาระยะยาว DATETIME ที่ตกลงว่าเป็น UTC จะไม่ติดเพดานนี้
PostgreSQL: timestamptz
ส่วนนี้ก็ยังไม่ได้รันเองเช่นกัน เรียบเรียงจาก เอกสาร Date/Time Types ของ PostgreSQL
timestamp with time zone (timestamptz): เอกสารระบุว่าค่าที่รับเข้ามาจะถูกแปลงเป็น UTC แล้วเก็บไว้ภายใน ไม่ได้เก็บ Timezone เดิมไว้ ตอนอ่านจะแปลงเป็น Timezone ปัจจุบันของ session ให้
timestamp without time zone: ถ้าสตริงที่ส่งเข้ามามี Timezone ติดมาด้วย PostgreSQL จะทิ้งส่วนนั้นไปเงียบๆ โดยไม่แจ้งอะไร
ข้อหลังน่ากลัวกว่าที่เห็น ส่ง 2026-11-09T16:00:00+07:00 เข้าไปในคอลัมน์ timestamp ธรรมดา สิ่งที่เก็บคือ 16:00 ที่ไม่รู้ว่าเป็นของที่ไหน ข้อมูล +07:00 หายไปตั้งแต่ตอนบันทึก งานส่วนใหญ่ที่เก็บช่วงเวลาที่เกิดขึ้นจริง เช่น เวลาสั่งซื้อหรือเวลาเข้าสู่ระบบ จึงควรเลือก timestamptz และตั้ง Timezone ของ session ให้ชัด เช่น Asia/Bangkok สำหรับรายงานที่คนไทยอ่าน
ทำไมควรใช้ชื่อ Asia/Bangkok แทน +07:00
ถ้าประเทศไทยใช้ +7 ตลอดทั้งปี ทำไมไม่เขียน +07:00 ไปเลย คำตอบคือระบบของคุณไม่ได้มีผู้ใช้แค่ในไทยเสมอไป และหลายพื้นที่เปลี่ยน Offset ระหว่างปี
ตามข้อมูลของ NIST เรื่อง Daylight Saving Time สหรัฐฯ เริ่มเวลาออมแสงตอนตีสองของวันอาทิตย์ที่สองของเดือนมีนาคม และสิ้นสุดตอนตีสองของวันอาทิตย์แรกของเดือนพฤศจิกายน ทีมเราลองให้ Node.js แสดงเวลาเที่ยงวัน UTC ของนิวยอร์กในสองช่วง
new Date('2026-03-09T12:00:00Z').toLocaleString('en-US', { timeZone: 'America/New_York' });
// '3/9/2026, 8:00:00 AM'
new Date('2026-01-09T12:00:00Z').toLocaleString('en-US', { timeZone: 'America/New_York' });
// '1/9/2026, 7:00:00 AM'เที่ยงวัน UTC เหมือนกัน แต่ในเดือนมีนาคมหลังเริ่ม DST นิวยอร์กห่างจาก UTC 4 ชั่วโมง ส่วนเดือนมกราคมห่าง 5 ชั่วโมง ถ้าคุณเก็บ Timezone ของผู้ใช้เป็น -05:00 ตายตัว ปีละหลายเดือนเวลาที่แสดงจะเพี้ยนไปหนึ่งชั่วโมง ชื่อ America/New_York รู้เองว่าวันไหนใช้ Offset เท่าไหร่ เอกสาร PostgreSQL ก็อธิบายเรื่องเดียวกันว่า ชื่อย่ออย่าง EST เป็นแค่ Offset คงที่ ส่วนชื่อเต็มจาก tzdb มีกฎ DST ติดมาด้วย
แล้วถ้าผู้ใช้อยู่แต่ในไทยล่ะ ก็ยังควรใช้ Asia/Bangkok เพราะมันบอกเจตนาชัดกว่า คนที่มาอ่านโค้ดต่อรู้ทันทีว่าหมายถึงเวลาไทย ไม่ใช่ +7 ของประเทศอื่นที่บังเอิญเท่ากันในวันนี้ และถ้าวันหนึ่งกติกาเปลี่ยน tzdb จะอัปเดตให้ โค้ดคุณไม่ต้องแก้
ถ้าระบบของคุณต้องตั้งเวลาให้งานรันอัตโนมัติด้วย เรื่อง Timezone ก็สำคัญไม่แพ้กัน ลองอ่านต่อที่ วิธีใช้ Cron Job บน Linux ส่วนใครอยากเห็น API ของวันเวลาเทียบกันระหว่าง JavaScript กับ Go มีให้อ่านใน JS2GO EP.23 Date และ Time
สรุป: Timezone คืออะไร และเก็บเวลาแบบ UTC ยังไงให้ถูก
Timezone คือกติกาว่าพื้นที่หนึ่งห่างจาก UTC เท่าไหร่ ประเทศไทยใช้ Asia/Bangkok ซึ่งเป็น UTC+7 ตลอดปีและไม่มี DST เวลาที่เพี้ยน 7 ชั่วโมงเกือบทุกครั้งมาจากสตริงเวลาที่ไม่มี Offset ซึ่งแต่ละเครื่องอ่านไม่เหมือนกัน หรือจากการเอาเวลา UTC ไปแสดงตรงๆ โดยไม่แปลง
ทางแก้คือแยกการเก็บออกจากการแสดงผล เก็บเป็น UTC ด้วย Unix timestamp หรือ ISO 8601 ที่มี Z ใน PostgreSQL ใช้ timestamptz ใน MySQL รู้ให้ชัดว่า TIMESTAMP แปลงตาม connection ส่วน DATETIME ไม่แปลง และตอนแสดงผลให้ระบุชื่อ Timezone อย่าง Asia/Bangkok เองทุกครั้ง
ครั้งหน้าที่เห็นเวลาเพี้ยน ให้ลองถามตัวเองข้อเดียวก่อน ว่าสตริงเวลาตัวนั้นมี Z หรือ Offset ติดมาหรือเปล่า ถ้าไม่มี คุณเจอตัวการแล้ว
ติดตามบทความและเทคนิคสำหรับคนเริ่มต้นสายโปรแกรมเมอร์ได้ที่ช่องทางของเรา
Facebook: Superdev Academy Thailand — https://www.facebook.com/superdev.academy.th
YouTube: Superdev Academy Channel — https://www.youtube.com/@SuperdevAcademy
Instagram: @superdevacademy — https://www.instagram.com/superdevacademy/
TikTok: @superdevacademy — https://www.tiktok.com/@superdevacademy?lang=th-TH
FAQ: คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับบทความนี้
รวมคำถามและคำตอบที่ช่วยให้คุณเข้าใจเนื้อหาในบทความนี้ได้ดียิ่งขึ้น